فرج سرکوهی

1ــ گرچه انگیزه نخستین نگارش این یادداشت نوشته ایی است به قلم آقای مسعود نقره کار در سایت «ایران امروز» با عنوان «جنبش روشنفكری و روشنگری و مرگ صمد بهرنگی» اما متن فراتر از انگیزه نخستین خود می کوشد تا همراه با طرح گوشه ایی از تاریخ معاصر ایران بر یکی دو مشخصه ی چپ سنتی و بر یکی از شاخص های نوعی از مقاله نویسی در میان ما ایرانیان تامل کند. مقاله آقای نقره کار در باره صمد بهرنگی است. من و بسیاری دیگر هویت فرهنگی و سیاسی خود را تا حد بالایی وامدار صمد هستیم.

2ــ تاثیر صمد بر ادبیات کودکان ایران، حضور پر برکت او در فعالیت های سیاسی و فرهنگی دهه 50، آثاری که او در زمینه زبان ترکی، فولکلور آذربایجان و نظام آموزشی ایران نوشت چندان پر رنگ است که بخشی از تاریخ معاصر ما را شکل می دهد. نگاهی اجمالی به مقاله «جهان بینی ماهی سیاه کوچولو» نوشته منوچهر هزارخانی در «آرش، ویژه صمد بهرنگی» کافی است تا بدانیم که چرا آخرین نوشته صمد، که چند روزی پس از مرگ او منتشر شد، مانیفست مبارزه مسلحانه و بیان نامه نسل ما بود. باور عمومی به قصه دروغین قتل او به دستور ساواک، سکوت کسان و سازمان هایی که بر جعل تاریخ آگاه بودند و واکنش کنونی چپ سنتی در برابر افشای حقیقت مرگ او نیز ابعاد مهمی از روان جمعی و فرهنگ ما را تصویر می کند.

منوچهرهلیل رودی ( ابراهیم شفیعی )

                   بهروز عزیز خوش آمدی...

                                                                           به احترامت به پا میخیزیم...

عجب لحظه و زمان شکوهمندی است وقتی که می بینیم انسان یا پرنده ای رهیده از قفس با چه شتاب و شور وصف ناپذیری به سوی آزادی باز یافته اش پر می گشاید و نوای رهایی سر می دهد...

آری؛آزادی چنین است...

ولی رفیق همه آزادی ها یک طرف و آزادی تو یک طرف.آزادی تو یعنی آزادی خلق نزدیک است...

درود بر همه ی آزادگانی که با عفریت استبداد شجاعانه و قهرمانانه جنگیدند و آزادی را به خلقشان ارزانی کردند...

                                          به امید آزادی دیگر رفقای دربند 

بیانیه دانشجویان سوسیا لیست در استقبال از تشکیل هسته های دانش آموزی چپ

بیانیه  جمعی با عنوان " دانش آموزان چپ شیراز " در آذر ماه سال گذشته در همبسنگی با دانشجویان چپ و محکوم نمودن اقدامات سرکوبگرانه حکومت و اعلام موجودیت جمعی دیگر با عنوان   " دانش آموزان سوسیالیست تبریز " (www.dtabriz.blogfa.com)  در چند روز گذشته و در دیار حیدر عمو اوغلی ها ،  جعفر پیشه وری ها و  صمد بهرنگی ها را می توان بمثابه بارقه هایی از آغاز دور جدیدی از  فعالیتها و مبارزات دانش آموزی و شکل گیری و رشد نسل جدیدی از دانش آموزان پیشرو و چپ محسوب داشت که می بایست با توجه و مسئولیت پذیری بسیار ، آغوشی باز و اشتیاقی شور انگیز به استقبال آن شتافت . حکومتی که با وجود سرکوب و کشتار کمونیستها در دهه شصت ، در چند سال گذشته شاهد شکل گیری نسل جدیدی از فعالین و روشنفکران چپ در دانشگاهها و در سطح جنبش دانشجویی بود  و با سرکوب وسیع آذرماه سال گذشته این حرکت ، گسترش دامنه بروز و نفوذ آن را تا مراکز دانشگاهی شهرستانهای کوچک دید ، اکنون باید ایجاد محافل دانش آموزان مبارز چپ  را نیز در مقابل خود ببیند . لیبرالهایی که در مقابل موج وسیع نفوذ چپ در جنبش دانشجویی آشکارا به سیاست پاپوش دوزی امنیتی برای فعالین چپ متوسل شده بودند و از سویی دیگر آنان را به " همکاری و ارتباط با حکومت " ( !!! ) متهم می کردند ، اکنون علاوه بر شکل گیری زنجیره جریانات چپ دانشجویی در شهرستانهای مختلف باید نظاره گر  ایجاد  هسته های دانش آموزی چپ نیز باشند . ما شکل گیری این جمعها را به رفقای دانش آموز خود در شیراز و تبریز تبریک گفته و ضمن آرزوی موفقیت و پیروزی در برداشتن گامهای بعدی ، از آنان می خواهیم که در طی این مسیر ما را نیز هم گام ، هم دوش  و در کنار خود بدانند .

پديده شکل‌گيری تشکل‌های مدنی در جامعه کارگری ايران از دوران پس از انقلاب تاکنون ويژگی‌های ديگرگونی يافته است که نه تنها با ساختار و کارکردهای اين تشکل‌ها در جهان آن روز و شرايط حال حاضر همخوانی ندارد ، بلکه با سابقه فعاليت و جايگاه نهادهای کارگری و جنبش‌های مربوط به آن در پيش از انقلاب نيز چندان همسو نيست. تحولات پس از انقلاب و نقش آفرينی جنبش‌ها و گروه‌های سياسی کارگری در توفيق انقلاب و پس از آن در نزاع‌های سياسی سالهای نخست ، منجر به بروز اين انديشه گرديد که جهت ساماندهی هرچه بيشتر و نظارت و کنترل فعاليت‌های سياسی و اجتماعی تشکل‌های کارگری ، قانونمندی‌هايی پيش بينی شود. تصويب قانون تشکيل شوراهای اسلامی در کارگاه‌های بزرگ و صنوف و نمايندگان کارگری در کارگاههای کوچک بر پايه ايجاد تفاهم و همسويی و رفع تضادهای گاه آشتی‌ناپذيری بود که در ماهيت و خاستگاه طبقاتی طبقه کارگر و سرمايه دار می‌توانست رخ نمايد. عضويت نماينده کارگران ، دولت و مديريت کارگاه (نماينده کارفرما يا سرمايه‌دار) نيز اساسأ با چنين رويکردی در ساختمان و ترکيب شوراهای اسلامی کار تعريف و تکليف گرديد. در اين فرصت ذکر چند نکته در اين مسير بسيار سودمند است:

مادر انقلابی شهید روح انگیز دهقانی زنی از زمره آگاه ترین بخش خلق تبریز؛ ثمره ای از خون پاک چریکهای فدایی خلق ؛ این انقلابی ترین فرزندان میهنمان ، و سمبلی است از پیوند توده با پیشاهنگ.



سالها قبل هنگامیکه معلم انقلابی رفیق صمد بهرنگی کتاب الدوز و کلاغها ؛ اولین کتاب از کتابهای جاودانه خود ، را منتشر ساخت آنرا به روح انگیز و همسر مبارزش کاظم سعادتی تقدیم نمود.

                                وکلمه نزد خدا بود

                                                           وکلمه خدا بود

                                                                                    یا هو....

       صبحِ یک روزِ سرد پاییزی، وسطِ یک حیاِط سیمانی

   دختری پای چوبه ی اعدام، پشتِ دستش نوشت: «آزادی»

    تهِ سیگار را  زمین انداخت، پُکِ آخر وصیت او بود

    یعنی: «ای شهر من خداحافظ؛ مثلِ سیگارِ آخر افتادی»

   *                               

                                    * 

        آه! آبان چقدر دل گیر است بعدِ اعدامِ آخرین سیگار

        بین این سایه های اسفندی، بین این مردمانِ مردادی

خجالت میکشم بگویم به دریا بزن بانو!      آن دورها فانوس برای ما روشن نیست.

                            به همین آتش سیگار اعتماد کن.........

                                                  .

                                                  .

                                                  .

اینجا جاییست که من می خواهم فریاد های فرو خورده را در پس نجواهایم بازگو کنم و آزادی های سلب شده ام را بخواهم...

"من مي خواهم صحنه اي را به تو نشان دهم كه مثل سيلي به صورتت بخورد و امنيت تو را خدشه دار كند و به خطر بيندازد، ميتواني نگاه نكني، مي تواني خاموش كني،مي تواني هويت خود را پنهان كني،مثل قاتل ها. اما نمي تواني جلوي حقيقت را بگيري،هيچ كس نمي تواند….